1. Ana Sayfa
  2. KÜLTÜR-SANAT
  3. İstanbul’da tiyatro sahnelerinin kuruluşu…

İstanbul’da tiyatro sahnelerinin kuruluşu…

İstanbul'da-tiyatro-sahnelerinin-kuruluşu

İstanbul’da tiyatro sahnelerinin kuruluşu 1844 yılında Beyoğlu Çiçek Pasajında açılan Naum tiyatrosuyla başlar. Dünyanın en popüler tiyatro oyunlarının oynandığı Naum Tiyatrosu, İstanbul’nun tiyatro ile resmen buluştuğunun ilk kanıtıdır. Çiçek Pasajı bugün ise Aydın Boysan’ın yazıları ve kitaplarıyla özdeşleşen restoranların mesken tuttuğu bir mekandır. Hala hayat doludur ve hala birbirinden kıymetli yaşanmışlıklara ev sahipliği yapıyordur…

Naum Tiyatrosu, Ermeniler tarafından dönemin padişahı Albdülmecit’in onayı ile İstiklal Caddesinde kurulur. Osmanlı halkı ilk modern sahne sanatı ile tiyatro ile buluşur. Gerçi daha çok Levanten ve Gayrimüslimlerin oluşturduğu Beyoğlu’nda Naum Tiyatrosunun çoğunluğu yine levantenler oluşturuyordu. Müslüman ve Türklerden oluşan yeni bir tiyatro birliği kurulma kararı alır ve Cemil Topuzlu’nun girişimleriyle 1914 yılında Darülbedayi Tiyatrosu (İstanbul Şehir Tiyatroları) kurulur.

Önerilen Yazı
İstanbul’un kadim vapur şirketi: Şirket-i Hayriyye

Darülbedayi Kuruluşu

Darülbedayi, 1914 yılında İstanbul’un Şehremini Cemil Topuzlu’nun destekleri ile konservatuvar olarak kurulur. Avrupa’nın kültür sanat gelişimini yakından takip eden Belediye Başkanı Cemil Topuzlu, dönemin önemli tiyatro oyucusu olan Andre Antoine’i Türkiye’de de tiyatro okulu kurması için Fransa’dan getirtir. Belediyenin 12.000 frank bütçe ile açtığı tiyatro ve müzik okulu, 28 Haziran 1914 yılında resmen açılır. Tiyatro ve müzik okulu açıldığınında giriş şartlarını yayınlar ve toplamda 197 öğrenci başvurmuştur. Kanservatuvara talep ne kadar çok olsa da yalnızca 63 kişi kabul edilmiştir.

Andre Antonie, Osmanlı’daki ilk tiyatro okulunu başarıyla kurduktan sonra eğitimlere başlayacaktı ki I. Dünya Savaşı patlak verir ve ülkesine geri dönemk durumunda kalır. Darülbedayi’ye kabul edilen öğrenciler günümüzde de icra ettikleri sanatlarla hala büyük bir hürmetle anılmata ve hatta konservatuvarlarda yaptıkları çalışmalarla öğrencilere ışık olmaya devam etmektedir. Darülbedayi’ye kabul edilen ilk öğrenciler şöyledir: Muhsin Ertuğrul olmak üzere Ali Naci, Peyami Safa, Halit Fahri Ozansoy, Behzat Hâki Butak, Celâl Sahir Erozan, Emin Beliğ, Ahmet Muvahhit, İsmail Galip, Fikret Şadi, Raşit Rıza’dır.

İstanbul'da-tiyatro-sahnelerinin-kuruluşu
İstanbul’da-tiyatro-sahnelerinin-kuruluşu

Darülbedayi İlk Kadın Oyuncuları

Kadının insan içinde konuşması bile yadırdandığı bir dönemde Darülbedayi için kadın oyuncu bulmak elbette ki çok zordu. Oyuncu başvurlarında hiç Müslüman kadın başvuruda bulunamamıştı. Darülbedayi seçmelerine başvuran 197 kişi arasında yalnızca 8’i kadındı ancak onlar da Müslüman değildi. Müslüman kadın oyuncu meselesi her geçen gün bir sorun olmaya devam ederken Kasım 1918 yılında Behire, Memduha, Refika, Beyza ve Afife Darülbeyi’e ilk başvuru yapan kadın sanatçılardı. İlk sahneye çıkan Müslüman kadın oyuncu ise Yamalar adlı oyunla Afife Jale idi…

İlk Yerli Tiyatro Oyunu Perdelerini Açıyor!

Takvimler 2 Mart 1917’i gösterdiğinde Halit Fahri Ozansoy’un kaleme aldığı Baykuş adlı eser, Darülbedayi’de seyirci ile buluştu. İzleyicinin beğenisini toplayan oyun, Muhsin Ertuğrul’un başrölü üstlenmesiyle büyük başarıya ulaştı. Ancak ülkenn içinde bulunduğu ekonomik ve siyasi sıkıntılar tiyatroyu da derinden etkiledi. Okul kimliği kaybeden Darülbedayi, Muhsin Ertuğrul’un çalışmaları ve destekleriyle bu günlere kadar geldi. 1931 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları’na dönüştürülerek hala hizmet vermektedir…

Yorum Yap

Yorum Yap